Klik hier voor het complete nieuwsoverzicht
23-06-2014

Het Energieakkoord

Vijf vragen energieakkoord

Het bedrijfsleven, de overheid en milieuorganisaties hebben op 28 augustus onder aanvoering van de Sociaal Economische Raad (SER) een akkoord bereikt op hoofdlijnen over het zogenaamde energie-akkoord.

 

Wat houdt dit akkoord op hoofdlijnen in, wie zijn de betrokken partijen en wat betekent dit voor de toekomst? NU.nl legt het in vijf vragen uit.

1. Hoe is het energie-akkoord opgebouwd?
Er is zeven maanden door veertig verschillende organisaties gewerkt aan dit principeakkoord op hoofdlijnen. Deelnemers aan het overleg zijn maatschappelijke partijen, milieuorganisaties, sociale partners en het kabinet.

Wiebe Draijer, voorzitter van de SER, speelde een leidende rol in de gesprekken. Het akkoord dat er nu ligt moet nog worden goedgekeurd door de achterban van de 43 verschillende deelnemers. Op 4 september wordt dit afgerond. De onderhandelingen zijn opgedeeld in vier thema's met ieder een eigen overlegtafel: gebouwde omgeving, industrie, innovatie en transport.

2. Wat zijn de doelstellingen?
De doelstelling uit het regeerakkoord om 16 procent van de energie duurzaam te produceren in 2020 wordt opgeschoven naar 2023. In 2020 wil Nederland aan de Europese norm van 14 procent duurzame energie voldoen.

Op dit moment is 4 procent van de opgewekte energie duurzaam. Uiteindelijk streeft Nederland naar volledige duurzame energievoorziening in 2050, zoals dat ook is afgesproken in internationaal verband.

Naast het opwekken van duurzame energie, worden ook afspraken gemaakt over het terugdringen van de CO2-uitstoot. In 2050 moet er 80 tot 95 procent minder CO2-uitstoot zijn ten opzichte van 1990.

In totaal gaan vijf oude kolencentrales uit de jaren 80 dicht. Die in Nijmegen, Zeeland en Geertruidenberg sluiten in 2015. In 2017 volgen twee centrales op de Rotterdamse Maasvlakte.

Er is ook overeenstemming op hoofdlijnen over de opwekking van duurzame energie met windmolens en zonne-energie. De SER doet hier vooralsnog geen gedetailleerde uitspraken over omdat de betrokken partijen nog geen definitieve toezeggingen hebben gedaan.

Voor burgers en bedrijven wordt het fiscaal aantrekkelijker gemaakt om zelf duurzame energie op te wekken met bijvoorbeeld zonnepanelen. Momenteel is er alleen een voordelige belastingregel voor particulieren die op hun eigen dak panelen plaatsen.

In de toekomst krijgen buurtbewoners die gezamenlijk op 'vreemde daken', zoals van een school of sporthal, zonne-energie opwekken, ook belastingvoordeel. Op lokaal niveau wordt tot slot veel geld vrijgemaakt om sociale huurwoningen te isoleren. Ook burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties worden gestimuleerd dit te doen.

3. Hoe reageren betrokken partijen op de gemaakte afspraken?
Een greep uit de reacties van de veertig partijen die allemaal hun zegje hebben gedaan, levert over het algemeen een breed gedragen, positief beeld op.

Vakbond FNV wil het akkoord positief voorleggen aan zijn achterban, aldus een woordvoerder. "Het is nog wachten op de laatste doorrekeningen, maar het ziet er erg goed uit. We kijken vooral naar wat het betekent voor de werkgelegenheid."

Ondernemersorganisatie VNO-NCW is ook blij met het energieakkoord. "Het is een positieve stap naar een goed eindresultaat. Maar inhoudelijk kunnen we pas 4 september reageren als het akkoord is ondertekend door alle partijen."

De milieuorganisaties Greenpeace en Natuur en Milieu toonden zich dinsdag tevreden over de afspraken, waarover op hoofdlijnen in juli al overeenstemming werd bereikt. Greenpeace noemde het wel jammer dat niet alle kolencentrales dichtgaan, alleen de oude.

Teun Bokhoven, voorzitter Duurzame Energie Koepel, vindt dat het geen visionair document is  geworden. "Het akkoord benoemt de juiste maatregelen om tot een structurele groei van hernieuwbare energie in Nederland te komen. Hiermee hebben we de kans om aan te sluiten bij de rest van Europa en onze industrie een nieuwe impuls te geven", aldus Bokhoven.

4. Wat levert het op?
Een uiteindelijk definitief akkoord moet volgens de SER zorgen voor een betaalbare en schone energievoorziening, werkgelegenheid en kansen voor Nederland in de schone technologiemarkten. De miljarden investeringen in de komende jaren moeten daarbij leiden tot duizenden extra banen.

Volgens de SER kunnen burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties hun energierekening verlagen doordat zij worden gestimuleerd woningen te isoleren en zelf of gezamenlijk lokaal duurzame energie op te wekken.

Voor bedrijven is het daarnaast de bedoeling dat hun concurrentiepositie wordt versterk en dat er mogelijkheden worden gecreëerd om te innoveren en te exporteren. "Hierdoor zal in de komende jaren per saldo sprake zijn van een forse lastenverlichting voor burgers en bedrijven ten opzichte van de afspraken die zijn gemaakt in het regeerakkoord", zegt Kamp daarover.

5. Wat is de kritiek op het akkoord op hoofdlijnen?
Oppositiepartijen zijn voorzichtig positief over het akkoord. GroenLinks-fractievoorzitter Bram van Ojik noemt het energieakkoord ''niet meer dan een eerste stap''. ''Willen we de klimaatverandering tegengaan en ons milieu beschermen, dan zullen we nog veel ambitieuzer moeten zijn", zegt de GroenLinks-voorman.

Ook de SP is positief dat er een breed gedragen akkoord ligt, "al blijft er altijd iets te wensen over", zegt Kamerlid Paulus Jansen. Hij prijst de rol van Minister Henk Kamp (Economische Zaken) die in zijn ogen "een goede rol" heeft gespeeld.

"Er zal worden gemeten of er inderdaad 1,5 procent energiebesparing per jaar plaatsvindt, dus er ligt een stok achter de deur. Wel vind ik dat bedrijven die niet aan de doelstellingen voldoen, gedwongen moeten kunnen worden hun taak met terugwerkende kracht in te halen.''

PVV-Tweede Kamerlid Reinette Klever ziet niets in de "duurzaamheidsgekte" en verwacht dat gezinnen honderden en bedrijven duizenden euro's extra "energiebelasting" moeten betalen om dit te bekostigen.

"Er zullen nog meer bedrijven failliet gaan, en duizenden mensen zullen hun baan verliezen. Het energieakkoord is overbodig, we hebben al een overcapaciteit aan stroom, en op zonnige en winderige dagen krijgen we bijna gratis stroom uit Duitsland. Dit duurzame akkoord is vooral duur en maakt energie onbetaalbaar", aldus Reinette.

Hoogleraar in duurzaamheid en transitie Jan Rotmans noemt het principe-akkoord "drie keer niets". Ook hij laakt de ambitie en vindt het niet vernieuwend. "Het warmteverlies is met 20 procent het grote probleem en dat pakken we niet aan", zegt Rotmans. Ook wordt in zijn ogen de industrie teveel ontzien. "Twee derde van het energieverbruik komt daar vandaan. We blijven voortmodderen en zijn zo sukkeltje van Europa."

Categorie: Algemeen